{"id":8573,"date":"2026-05-05T09:29:19","date_gmt":"2026-05-05T09:29:19","guid":{"rendered":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/?p=8573"},"modified":"2026-05-05T09:29:19","modified_gmt":"2026-05-05T09:29:19","slug":"malta-signs-the-artemis-accords","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/2026\/05\/05\/malta-signs-the-artemis-accords\/","title":{"rendered":"Malta tiffirma l-Artemis Accords"},"content":{"rendered":"<p>Illum Malta ffirmat l-Artemis Accords, u allinjat formalment il-pajji\u017c ma' koalizzjoni dejjem tikber ta' nazzjonijiet iddedikati g\u0127al attivitajiet spazjali responsabbli, trasparenti u sostenibbli.<\/p>\n<p>Waqt \u010berimonja organizzata f'Villa Bighi, l-Artemis Accords \u0121ew iffirmati mill-Ministru g\u0127all-Edukazzjoni, i\u017c-\u017bg\u0127a\u017cag\u0127, l-Isport, ir-Ri\u010berka u l-Innovazzjoni, Clifton Grima f'isem il-Gvern ta' Malta. I\u010b-\u010berimonja nfet\u0127et uffi\u010bjalment mid-Deputat Prim Ministru u Ministru g\u0127all-Affarijiet Barranin u t-Turi\u017cmu, Ian Borg,  u s-Segretarju Parlamentari g\u0127ar-Ri\u010berka u l-Innovazzjoni, Keith Azzopardi Tanti fil-pre\u017cenza ta' Somers Farkas, l-Ambaxxatri\u010bi tal-Istati Uniti tal-Amerka g\u0127al Malta, u inkludiet messa\u0121\u0121 imwassal minn Jared Isaacman, Amministratur tan-NASA.<\/p>\n<p>Stabbiliti fl-2020 mill-Istati Uniti, l-Artemis Accords stabbilew prin\u010bipji mhux vinkolanti biex jiggwidaw l-esplorazzjoni tal-ispazju \u010bivili u l-kooperazzjoni internazzjonali. Filwaqt li jibnu fuq il-li\u0121i internazzjonali e\u017cistenti dwar l-ispazju, inklu\u017c l-Outer Space Treaty tal-1967, huma jippromwovu l-u\u017cu pa\u010bifiku, it-trasparenza, l-interoperabbilt\u00e0, ir-re\u0121istrazzjoni ta' o\u0121\u0121etti spazjali, il-kondivi\u017cjoni tad-data, il-mitigazzjoni tad-debris u s-sostenibbilt\u00e0 fit-tul tal-attivitajiet spazjali. Il-Ftehimiet huma marbuta mill-qrib mal-programm Artemis tan-NASA, li g\u0127andu l-g\u0127an li jirritorna lill-bnedmin lejn il-Qamar u javvanza l-kooperazzjoni internazzjonali fl-esplorazzjoni spazjali profonda.<\/p>\n<p>Waqt il-ftu\u0127 ta\u010b-\u010berimonja, id-Deputat Prim Ministru u Ministru g\u0127all-Affarijiet Barranin u t-Turi\u017cmu, Ian Borg qal li, \u201cf'era fejn il-\u0121eopolitika qed tissawwar dejjem aktar mit-teknolo\u0121ija u l-kompetizzjoni strate\u0121ika lil hinn mid-Dinja, l-Artemis Accords jipprovdu qafas komuni g\u0127al im\u0121iba responsabbli, trasparenza u responsabbilt\u00e0 fost is-s\u0127ab li ja\u0127sbuha bl-istess mod. Billi jaffermaw mill-\u0121did ir-rispett g\u0127ad-dritt internazzjonali u jrawmu l-fidu\u010bja fl-esplorazzjoni spazjali kooperattiva, il-Ftehimiet jikkonsolidaw l-alleanzi u ji\u017cguraw li l-progress xjentifiku jkun akkumpanjat minn rilevanza u influwenza diplomatika.\"<\/p>\n<p>Il-Ministru Clifton Grima qal, \u201cBl-iffirmar tal-Ftehimiet, Malta qed tie\u0127u pass intenzjonat sabiex tippo\u017cizzjona lilha nnifisha f'settur globali ta' valur g\u0127oli u mmexxi mill-innovazzjoni. Din l-inizjattiva ssa\u0127\u0127a\u0127 il-qafas ta' governanza tag\u0127na u anke l-kredibbilt\u00e0 internazzjonali ta' Malta, u to\u0127loq opportunitajiet \u0121odda biex tattira l-investiment, tibni g\u0127arfien espert u ti\u0121\u0121enera impjiegi ta' kwalit\u00e0 fl-ekonomija spazjali.\"<\/p>\n<p>Is-Segretarju Parlamentari Keith Azzopardi Tanti qal, \u201cL-iffirmar tal-lum jibg\u0127at messa\u0121\u0121 \u010bar li l-ispazju m'g\u0127adux dominju distanti jew teoretiku, i\u017cda industrija globali li qieg\u0127da tespandi malajr b'rilevanza diretta g\u0127al Malta. L-impatt tag\u0127ha huwa dejjem aktar evidenti f'setturi ewlenin inklu\u017ci s-servizzi marittimi, il-monitora\u0121\u0121 tal-klima, l-infrastruttura di\u0121itali, is-sigurt\u00e0, l-assigurazzjoni, is-servizzi regolatorji u finanzjarji.\"<\/p>\n<p>Fir-rimarki tag\u0127ha, l-Ambaxxatri\u010bi Somers Farkas qalet, \u201cHekk kif qeg\u0127din noqorbu lejn il-250 anniversarju tal-Amerka, ninsab kburija li qed nara l-iffirmar ta' dan l-impenn politiku storiku mniedi fl-2020 mill-President Trump u seba' nazzjonijiet o\u0127ra. B\u0127ala sett ta' prin\u010bipji koperattivi brillanti, l-Artemis Accords ji\u017cguraw li l-a\u0127jar prattiki rikonoxxuti mill-a\u0121enziji spazjali jmexxu t-triq 'il quddiem, u jlaqqg\u0127u flimkien koalizzjoni ta' nazzjonijiet li jwieg\u0127du l-esplorazzjoni u l-u\u017cu pa\u010bifiku u sostenibbli tal-ispazju. Ninsab onorata wkoll li ng\u0127aqadt mad-Deputat Prim Ministru Borg, il-Ministru Clifton Grima u s-Segretarju Parlamentari Azzopardi Tanti, u kuntenta li r-Rappre\u017centant tan-NASA g\u0127all-Ewropa, Gregory Mann, ing\u0127aqad mag\u0127na llum g\u0127al din l-okka\u017cjoni importanti ospitata minn Xjenza Malta.\"<\/p>\n<p>Il-Gvern ta' Malta, permezz ta' Xjenza Malta, b\u0127alissa huwa involut fil-\u0127idma teknika preparatorja li tistabbilixxi l-fondazzjonijiet istituzzjonali u regolatorji me\u0127tie\u0121a biex jilli\u010benzjaw u jissorveljaw l-attivitajiet spazjali mwettqa fil-pajji\u017c jew minnu. Xjenza Malta qed tmexxi wkoll l-abbozzar tal-Att nazzjonali dwar l-Attivitajiet Spazjali, li se jipprovdi l-qafas legali g\u0127all-operazzjonijiet spazjali kummer\u010bjali. L-iffirmar tal-Artemis Accords ikompli jsa\u0127\u0127a\u0127 il-kredibbilt\u00e0 ta' Malta b\u0127ala \u0121uri\u017cdizzjoni responsabbli fi \u0127dan il-komunit\u00e0 spazjali internazzjonali.\u200b\u200b\u200b<\/p>\n<p>L-ade\u017cjoni ta' Malta mal-Artemis Accords tifforma parti mill-istrate\u0121ija usa' tal-Gvern biex jiddiversifika l-ekonomija, jappo\u0121\u0121a setturi mmexxija mill-innovazzjoni u jippo\u017cizzjona lill-pajji\u017c f'industriji globali emer\u0121enti, f'konformit\u00e0 mal-Vi\u017cjoni Malta 2050. Bl-allinjament ma' prin\u010bipji rikonoxxuti internazzjonalment, Malta ssa\u0127\u0127a\u0127 il-po\u017cizzjoni tag\u0127ha fi \u0127dan l-ekosistema spazjali globali li qieg\u0127da tevolvi b'rata mg\u0127a\u0121\u0121la u ssa\u0127\u0127a\u0127 l-ambizzjoni fit-tul tag\u0127ha li ti\u017cviluppa settur spazjali kredibbli u sostenibbli.<\/p>\n<p>\u200b<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Malta today signed the Artemis Accords, formally aligning the country with a growing coalition of nations committed to responsible, transparent and sustainable space activities. During a ceremony hosted by Xjenza Malta at Villa Bighi, the Artemis Accords were signed by the Minister for Education, Youth, Sports, Research and Innovation, Clifton Grima on behalf of the<\/p>","protected":false},"author":12,"featured_media":8574,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-8573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-press-releases"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8575,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8573\/revisions\/8575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xjenzamalta.mt\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}